Hoekelum en de huisvrouwendagen
Luther Academie
Voor de geschiedenis van Kasteel Hoekelum moeten we terug naar de veertiende eeuw. In 1325 ontstond het landgoed. Hoekelum diende in die tijd als ambtswoning van de jagermeesters van de Veluwe. In de eeuwen die volgden wisselde het landgoed meerdere malen van eigenaar. In 1542 kwam Hoekelum in handen van Hendrick van Poelwijck, waarna verschillende families het kasteel bewoonden. Een ingrijpende verandering vond plaats in 1735, toen Sibilla Elisabeth van Balveren het oude huis liet afbreken en opnieuw liet opbouwen in de huidige vierkante vorm. Tijdens deze verbouwing ontstond ook de...
info_outline
Weesp en fuseren
Luther Academie
Korte geschiedenis Lutheranen in Weesp De geschiedenis van de Lutherse gemeente in Weesp kende een bewogen start op Paaszondag 19 april 1643. De stichters waren vrijwel uitsluitend Duitsers die de verwoestingen van de Dertigjarige Oorlog waren ontvlucht en in de vestingstad een nieuw bestaan zochten. Onder leiding van hun eerste predikant vormde deze groep migranten een hechte gemeenschap. De beginjaren waren echter zwaar; de lutheranen werden door het lokale bestuur tegengewerkt en de predikant werd zelfs veroordeeld tot zware boetes voor het houden van 'onwettige' diensten. Pas na...
info_outline
Beverwijk en financiële nood, toen en nu
Luther Academie
Korte geschiedenis Lutheranen in Beverwijk In 1769 besloten de Lutheranen in Beverwijk en omstreken om een eigen gemeente te stichten en drie jaar later werd aan de Koningstraat een voormalige herberg gekocht en omgebouwd tot kerk. De kelder, met oude plavuizen, is nog steeds aanwezig. Helaas raakte de jonge gemeente al na korte tijd door financieel wanbeheer in zo grote moeilijkheden, dat haar bezittingen in het openbaar moesten worden verkocht. De kerk ging onder de hamer, maar werd gekocht door de lutherse Amsterdamse koopman Joan Coenraad Brandt, die alles vervolgens weer terug schonk aan...
info_outline
Woerden en de eerste vrouwelijke predikant
Luther Academie
Korte geschiedenis Lutheranen in Woerden De Lutherse gemeenschap van Woerden heeft een uitzonderlijke en inspirerende geschiedenis: het is de oudste lutherse gemeente van Nederland én Woerden was zelfs de enige stad met een luthers stadsbestuur. Al in 1566 kreeg de gemeente toestemming om het lutherse geloof (volgens de Confessio Augustana) uit te oefenen en werd de Petruskerk tijdelijk hun hoofdkerk, waarna zij – na overdracht aan de calvinisten – standhielden via huiskerken en in 1646 hun karakteristieke schuilkerk bouwden, die er vandaag nog staat. Door de eeuwen heen bleef de gemeente...
info_outline
Maastricht en de gift van Koningin Emma
Luther Academie
Korte geschiedenis Lutheranen in Maastricht Na de inname van Maastricht door Frederik Hendrik in 1632 kregen naast katholieken ook hervormden ruimte, maar andere geloofsgemeenschappen – waaronder de lutheranen – mochten hun geloof alleen in het geheim belijden. Toch was er al vanaf het einde van de jaren 1630 een actieve lutherse gemeente, die vanaf 1646 regelmatig predikanten ontving. Tijdens de Franse bezetting (1673–1678) kregen zij tijdelijk meer ruimte en mochten zij zelfs gebruikmaken van de Sint-Catharinakerk. Na het vertrek van de Fransen raakten zij dit weer kwijt, maar dankzij...
info_outline
Rotterdam en de Tweede Wereldoorlog
Luther Academie
Korte geschiedenis Lutheranen in Rotterdam De Rotterdamse lutheranen hebben een bewogen reis achter de rug. Het begon allemaal op het Colchoseiland, in een prachtig versierde kerk die helaas één groot minpunt had: de locatie. In de zomer zorgden de nabijgelegen leerlooierijen voor zo’n verstikkende stank, dat de gemeente al snel droomde van een frissere plek. Die droom werd in 1736 werkelijkheid aan de Wolfshoek. Daar verrees een iconische kerk die het trotse middelpunt van de Rotterdamse binnenstad werd. Het was een meesterwerk, vol koper. Maar op 14 mei 1940 sloeg het noodlot...
info_outline
Gouda en de jongeren
Luther Academie
Korte geschiedenis Lutheranen in Gouda De geschiedenis van de Lutheranen in Gouda is onlosmakelijk verbonden met de Sint-Joostkapel, een gebouw dat al sinds de vijftiende eeuw een centrale rol speelt in het stadsgezicht. Oorspronkelijk werd de kapel rond 1425 gesticht door het Sint-Joostgilde, ook wel bekend als het Zakkendragersgilde. In 1680 kreeg het gebouw een nieuwe bestemming toen de Lutherse gemeente, die tot dan toe samenkwam in een gebouw genaamd ‘De drie tafelkaersen’, de kapel van het stadsbestuur aankocht. Na een noodzakelijke verbouwing kon de kerk op 18 oktober 1682 plechtig...
info_outline
Almere en huisavondmaal
Luther Academie
Korte geschiedenis Lutheranen in Almere De geschiedenis van de lutheranen in de jonge provincie Flevoland begon met kerkdiensten eens per veertien dagen in Almere Haven. In 1991 kwam er een kerkenraad voor de gehele provincie: de Evangelisch-Lutherse Gemeente in Flevoland. In 1994 werd het principebesluit genomen om samen te trekken met de hervormden en gereformeerden in Almere Stad Oost. De lutherse identiteit kreeg een plek binnen wisselende locaties; van een lokaal in een school tot de aula van een scholengemeenschap. Een mijlpaal was de bouw van kerkcentrum De Triangel in 1999. De naam van...
info_outline
Op de 8e dag. Maria: geloof & genade
Luther Academie
Voor de tentoonstelling ‘Op de 8e dag. Maria, geloof en genade’ in het Luther Museum gaat podcastmaker Bart Geeraedts in gesprek met kunstenaar Gijs Assmann, Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen en luthers predikant André van der Stoel. Waarom blijft Maria mensen inspireren, ook buiten de kerk? Aan de hand van hedendaagse kunst van Assmann ontstaat een gesprek over Maria. Hoe is zij een voorbeeld van nederigheid, geloof en ontvanger van genade?
info_outline
De vele gezichten van Katharina
Luther Academie
Onze vaste podcasthost Bart Geeraedts gaat in gesprek met de samensteller van de tentoonstelling Inge Weustink en gastspreker voor de opening Lisa Loeb. Ze bespreken de tentoonstelling 'De vele gezichten van Katharina'. Wat zegt deze tentoonstelling over Katharina en wat zegt haar verhaal over de geschiedenis?
info_outlineKorte geschiedenis Lutheranen in Rotterdam
De Rotterdamse lutheranen hebben een bewogen reis achter de rug. Het begon allemaal op het Colchoseiland, in een prachtig versierde kerk die helaas één groot minpunt had: de locatie. In de zomer zorgden de nabijgelegen leerlooierijen voor zo’n verstikkende stank, dat de gemeente al snel droomde van een frissere plek.
Die droom werd in 1736 werkelijkheid aan de Wolfshoek. Daar verrees een iconische kerk die het trotse middelpunt van de Rotterdamse binnenstad werd. Het was een meesterwerk, vol koper. Maar op 14 mei 1940 sloeg het noodlot onverbiddelijk toe. Het verwoestende bombardement legde de kerk volledig in de as. Van de beroemde koperen adelaar-lessenaar werd later tussen het puin slechts één klein brokstukje van een vleugel teruggevonden, net als één donkergroen klein tegeltje dat in het puin is gevonden. Een aangrijpend symbool voor alles wat die dag verloren ging. Toch liet de gemeente zich niet kisten: uit de as herrees de Andreaskerk, waarmee een nieuw hoofdstuk begon in de veerkrachtige geschiedenis van luthers Rotterdam.
Hans Bas Val is bedrijfseconoom en de laatste afgestuurde lutherse theoloog aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is meer dan 50 jaar kerkrentmeester geweest van onder meer Rotterdam, Zierikzee Gorkum en Zuid-Nederland. Hij was lid van de financiële en synodale commissie en hij was penningmeester en of voorzitter van de Nederlands Luthers Genootschap, de SLUB (spreek dat zo aan elkaar uit!), de Luther Stichting en Stichting Kerkelijke Kunst Nederland.